Historia 1933-1939

Początek dali narciarze

Oficjalną datą powstania „Okocimskiego Klubu Narciarskiego” w Okocimiu jest 6 września 1933 roku, w którym to dniu na mocy decyzji Wojewody Krakowskiego zatwierdzony został statut klubu, opracowany przez Jana Polańskiego, Zygmunta Stańkowskiego, Kazimierza Szybalskiego i Józefa Wojciechowskiego. Statut Okocimskiego Klubu Narciarskiego w Okocimie, który pod taką nazwą został przesłany do Wydziału Bezpieczeństwa Urzędu Wojewódzkiego Krakowskiego do rejestracji. „Statut…” został zatwierdzony na mocy decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia 24 maja 1933 roku NR BG.V – 1/0/2/33. Wpis do rejestru stowarzyszeń i związków Krakowskiego Urzędu Wojewódzkiego, pod nr 18 w pozycji stowarzyszenie, ale pod nazwą „Okocimski Klub Sportowy” z siedzibą w Okocimie nastąpił w dniu 6 września 1933 roku. Od początku więc swej oficjalnej działalności, klub występował pod nazwą OKS (a nie OKN, mimo że powszechnie tak klub nazywano do 1945 roku), a dzień 6 września 1933 roku jest uznawany za dzień rozpoczęcia działalności. „Statut…” m.in. określał, że siedzibą Klubu jest Okocim, a terenem działalności miasto Brzesko i powiat brzeski. Godłem Klubu jest pieczęć owalna z napisem w otoku „Okocimski Klub Narciarski” i literami O.K.N. oraz emblematami narciarskimi. Władzami Klubu są: Walne Zgromadzenie Członków, Zarząd, Komisja Rewizyjna, Narciarski Sąd Polubowny. Zarząd składał się z prezesa, wiceprezesa, sekretarza, skarbnika oraz trzech członków. Ponadto w skład Zarządu wchodzą przewodniczący sekcji Członków Zarządu wybiera Walne Zgromadzenie  zwyczajną większością głosów na okres jednego roku kalendarzowego działalność sportową Klubu będzie uprawianie i kultywowanie sportu narciarskiego w szczególności oraz innych sportów na terenie działalności OKN honorowym prezesem Klubu mianowano Antoniego Barona Goetz Okocimskiego.

Zarząd mógł więc powoływać do życia i inne sekcje sportowe. Walne Zgromadzenie Członków Klubu powołało pierwszy Zarząd w składzie: prezes – dr Zygmunt Stańkowski, v-prezes – brak danych, sekretarz – Jerzy Stolzman, skarbik – Kazimierz Szybalski, brak danych dotyczących pozostałych członków Zarządu i kierowników sekcji.

W roku powstania OKS i w następnym tj. 1933 i 1934 istniała tylko jedna sekcja – narciarska. Uprawiane narciarstwo miało charakter jedynie turystyczno-rekreacyjny. Takim też pozostało do wybuchu II wojny światowej.

W 1934 roku, w łonie brzeskiego „Sokoła”, doszło do nieporozumień na tle rozszerzenia jego działalności, między młodymi gimnastykami, a starymi konserwatywnymi, członkami zarządu. Ci pierwsi wystąpili z postulatem o poszerzenie działalności i powołanie jeszcze innych sekcji sportowych. Zarząd natomiast nie chciał o tym słyszeć, aprobując jedynie rekreacyjne uprawianie tych innych sportów. Zawiedzeni takim stanowiskiem zarządu młodzi sportowcy postanowili gremialnie przejść do Okocimskiego Klubu Sportowego. Po rozmowach z Zarządem OKS-u i przyjęciu przez niego wniosków młodych sokołów o powołanie innych, niż narciarstwo sekcji (gwarantem był klubowy statut), całą grupę przyjęto w skład członków Okocimskiego. W grupie tych osób znajdował się m.in. Jan Korman, późniejszy (od 1935 roku) członek  Zarządu Klubu i wszechstronny jego sportowiec. Bez wątpienia przejęcie sportowców z TG „Sokół” stało się impulsem do powołania (i późniejszego rozwoju) nowych sekcji.

Znaczące wydarzenia organizacyjne i sportowe nastąpiły już w 1935 roku. Powołano nowy Zarząd, jego prezydium stanowili: prezes – inż. Jan Odrowąż Pieniążek, v-prezes – dr Zygmunt Stańkowski, sekretarz – Jerzy Stolzman, skarbnik – Kazimierz Szybalski. W zarządzie znaleźli się byli członkowie „Sokoła” (np. Jan Korman), jak również pierwsza w historii kobieta w jego składzie Janina Pietrusińska-Zydroń. Inż. Jan Odrowąż Pieniążek był drugim i ostatnim prezesem OKS, który pełnił tę funkcję w okresie międzywojennym.

OKS, za zgodą barona Goetza, otrzymał pomieszczenie na lokal klubowy, w tzw. budynku urzędniczym browaru na Zielonce (obecnie ul. Okocimska). 4 sierpnia 1935 roku, Walne Zebranie OKS, powołało do życia sekcję piłki nożnej i utworzyło drużynę piłkarską. Kierownikiem sekcji został Zbigniew Konopka. Prawdopodobnie w momencie powołania sekcji piłkarskiej, przyjęto obowiązujące do dziś, biało-zielone barwy klubowe. Przypuszczenie to poparte jest zamieszczonym w „Kronice sekcji piłki nożnej” rysunkiem flagi z godłem klubu, zamieszczonej na maszcie stadionu podczas uroczystości jego otwarcia, w dniu 13 września 1936 roku, oraz zdjęciami i rysunkami  lekkoatletów z zawodów w 1935 roku, w „Kronice sekcji lekkoatletycznej”

25 sierpnia 1935 roku Okocimski rozegrał swój pierwszy w historii mecz piłkarski z drużyną Makkabi Brzesko, zwyciężając 3:0. Spotkanie odbyło się na boisku w Słotwinie i miało charakter towarzyski. W tym historycznym spotkaniu OKS wystąpił w składzie: Firlet – Baczyński, Bernacki – Gurgul, E. Baj, Korman – Zydroń, Heller, J. Kubala, Górnisiewicz, K. Jarecki. Bramki zdobyli: Górnisiewicz, Zydroń, Heller – po jednej. Mecz przerwano w drugiej połowie z powodu zejścia z boiska zawodników przeciwnika, niezadowolonych z niekorzystnego dla nich przebiegu spotkania.

Towarzysko Okocimski spotykał się wówczas również z innymi rywalami, a to: AKS Chodenice, Policyjny KS Brzesko, Romania Tarnów, PPW Tarnów. Wkrótce potem, protektor i honorowy prezes klubu Antoni Goetz, nieoczekiwanie przekazał klubowi nieodpłatnie teren pod stadion u podnóża Garbatki w miejscu, do chwili obecnej istniejącego obiektu.

W 1935 roku powstały jeszcze trzy inne sekcje: hokejowa (kierownik S. Fischinger), tenisa (kierownikiem sekcji był Jan Biernat a czołowymi zawodnikami byli: Jan Korman i Józef Wojciechowski) i tenisa stołowego. Tą drugą dyscyplinę uprawiały również kobiety. To m.in. panie Zofia Michniewska i Aleksandra Guzik. Tenisiści rozgrywali mecze z zawodnikami z sąsiednich miast m.in. z Tarnowem, Mościcami, Bochnią. Tenisiści stołowi nie przejawiali większej aktywności (poza meczami z brzeskimi przeciwnikami i turniejami wewnątrzklubowymi). Nie zachowały się informacje o spotkaniach z innymi przeciwnikami. Również brak informacji o działalności sekcji hokejowej, poza tym że istniała. Wszystkie te sekcje istniały do wybuchu wojny. Zachowała się informacja o działalności w latach 1938-1939, sekcji piłki ręcznej, jednakże nic nie wspomina się o jej dokonaniach.

Reasumując, na przestrzeni lat 1933-1939 istniało, ale w różnym czasie, w Okocimskim Klubie Sportowym, siedem sekcji mianowicie: hokej na lodzie (1935-39), lekka atletyka (1936-37), narciarstwo (1933-39), piłka nożna (1935-39), piłka ręczna (1938-39), tenis i tenis stołowy (1935-39).

W 1935 roku jeszcze przed powstaniem w klubie sekcji lekkoatletycznej, a nastąpiło to później bo dopiero w dniu Walnego Zebrania Klubu 24 lutego 1936 roku, kilku zawodników OKS uczestniczyło w zawodach zorganizowanych na obiektach „Sokoła” w dniach 1 i 2 września z racji Święta Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego. Startowali w nich: A. Ożarski, L. Kaczmarowski, J. Korman, St. Gurgul, E. Zawartka, J. Pałka i R. Łoza.

W 1936 roku zawodnicy sekcji lekkoatletycznej wystąpili trzykrotnie. Najpierw w dniu Święta Narodowego 3-go Maja, później w Święto PW i WF, a na koniec 13 września z okazji otwarcia stadionu sportowego OKS. W 1937 roku działalność sekcji zaczęła chylić się ku upadkowi. Brakowało chętnych do uprawiania lekkiej atletyki, a ci którzy pozostali w sekcji opuszczali się w treningach. Zdecydowaną większość chętnych do uprawiania sportu przyciągała piłka nożna. W tym sezonie lekkoatletycznym odbyły się zawody jedynie w dniu 3-go Maja organizowane przez Pow. Kom. PW i WF i przeprowadzone na stadionie OKS. Na tym zakończyła się działalność lekkoatletyczna w OKS w międzywojniu.

Niebanalną postacią, związaną z klubem, był Roman Łoza. Lekkoatleta (kula, dysk, oszczep) i działacz OKS, a także autor odznaki klubowej (powstałej najpewniej w 1935 roku). Studiował w Akademii Handlowej w Krakowie. Później pracował w konsulacie w Morawskiej Ostrawie i Opolu. W 1940 walczył w Brygadzie Strzelców Podhalańskich pod Narvikiem i we Francji. W latach 1940-1945 przebywał w obozach jenieckich. Po wojnie studiował malarstwo w Akademii Sztuk Plastycznych w Paryżu. Był wziętym malarzem. Innym wybitnym i wszechstronnym sportowcem był Jan Korman – lekkoatleta (sprint, skoki), piłkarz, tenisista i tenisista stołowy. W tenisie reprezentował barwy Okocimskiego jeszcze przez wiele lat powojennych.

W 1936 roku nadszedł już czas, by Okocimski, chcąc zaistnieć w zorganizowanych strukturach piłkarskich, zgłosił swój akces do Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). Tak też się stało i piłkarze mogli w sezonie 1936/37 wystartować w rozgrywkach klasy C Tarnowskiego Podokręgu Piłki Nożnej.

W 1936 roku kontynuowano rozpoczęte jesienią roku poprzedniego, prace przy budowie stadionu u podnóża Garbatki (na Zielonce). Z uwagi na konfigurację terenu prace polegały, w przeważającym zakresie, na przemieszczaniu olbrzymich mas ziemi. Bardzo duży wkład w realizację tych robót wnosiła brzeska młodzież i członkowie klubu.

Jeszcze przed oficjalnym otwarciem stadionu, rozegrano na nim 26 sierpnia pierwszy mecz piłkarski. Okocimski gościł Puszczę Niepołomice i uległ jej 1:3 (0:2). 6 września OKS zadebiutował w oficjalnych rozgrywkach piłkarskich klasy C na szczeblu Podokręgu Tarnowskiego. Spotkanie z TS Mościce II Tarnów, rozegrane na nowym stadionie, zakończyło się zwycięstwem 3:0. Okocimski wystąpił w składzie: Antoni Zydroń – Stanisław Kwiecień, Jan Bernacki – Stanisław Gurgul, Marceli Wyczesany, Jan Korman – Jan Heller, Henryk Górski, Tadeusz Górski, Stanisław Górnisiewicz, Tadeusz Maderski. Bramki zdobyli: T. Górski – 2 i Heller – 1.

Wreszcie nadszedł dzień uroczystego otwarcia stadionu. Wydarzenie to miało miejsce 13 września. Otwarcia dokonał prezes Zarządu Klubu inż. Jan Odrowąż Pieniążek w towarzystwie innych jego członków, przedstawicieli władz i organizacji społecznych oraz rzecz jasna licznie zgromadzonej publiczności. Stadion otrzymał imię Antoniego barona Goetz Okocimskiego. Uroczystości otwarcia uświetniły zawody lekkoatletyczne i siatkówki. Zwieńczeniem imprez towarzyszących otwarciu obiektu był mecz piłkarski pomiędzy Okocimskim a reprezentacją Tarnowa, zakończony zwycięstwem gości w stosunku 5:1 (1:1). 

Nie zachowały się żadne informacje, statystyki i inne dane dotyczące sezonu 1936/37 i udziału OKS w rozgrywkach klasy C. W następnym jednak sezonie (1937/38) piłkarze uczestniczyli już w rozgrywkach klasy B. Ów „awans” nie był efektem znakomitej postawy zawodników na boisku, lecz wynikiem działań administracyjnych Krakowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (KOZPN). Otóż w maju 1937 roku KOPZN utworzył ligę okręgową. Nie była to reorganizacja rozgrywek, lecz przemianowanie nazw tzn. że kluby klasy C zostały klasą B, kluby B klasą A, a kluby A-klasowe stały się drużynami ligi okręgowej. Stąd po zakończeniu sezonu 1936/37 wziął się „awans” OKS do klasy B. niemniej jednak piłkarze Okocimskiego musieli reprezentować przyzwoity poziom skoro w sezonie 1937/38 awansowali do klasy A (3. ówczesny poziom rozgrywek), tym razem wyłącznie w wyniku dobrej postawy na boisku. W sezonie 1938/39 rozgrywki klasy A prowadzono w 7. grupach. Przeciwnikami OKS były zespoły: Czarni Jasło, ŻKS Jutrzenka Tarnów, ŻKS Makkabi Jasło, ŻKS Makkabi Mielec, Metal Tarnów (awansował do ligi okręgowej), TS Mościce II Tarnów, Tarnovia II Tarnów, Wisłoka Dębica i Związek Strzelecki Mielec. Czołowymi zawodnikami w tym czasie byli m.in.: S. Górnisiewicz, S. Gurgul, J. Heller, J. Korman, G. Kotfis, T. Kubala, C. Marecik, A. Schäffer, R. Sediwy, J. Wojciechowski, A. Zydroń. Warto jeszcze wspomnieć, że w rozgrywkach sezonu 1939/40 Okocimski miał również wystąpić w kl. A.

Wraz w wybuchem II wojny światowej i napaścią hitlerowskich Niemiec na Polskę 1 września 1939 roku działalność Okocimskiego Klubu Sportowego została zawieszona. Brzesko, wraz z całym powiatem znalazło się w granicach Generalnego Gubernatorstwa, a władze okupacyjne wprowadziły drakońskie ograniczenia życia dla społeczeństwa polskiego, w tym całkowity zakaz uprawiania sportu i prowadzenia działalności w ramach klubów sportowych. Niemcy zajęli dopiero co wybudowany stadion i przerobili go na magazyn płodów rolnych, kopcując na boisku ziemniaki. Płyta boiska została zrujnowana.

Działacze i zawodnicy klubu podzielili taki sam los jak reszta społeczeństwa polskiego. Część z nich otrzymała powołanie do wojska biorąc czynny udział w walkach z najeźdźcą. Wielu wstąpiło do organizacji podziemnych prowadząc działalność dywersyjną z okupantem. Wielu także znalazło się w obozach koncentracyjnych jak Auschwitz. Wreszcie, spora część skierowała się poza granice kraju, gdzie walczyła w polskich i sprzymierzonych siłach zbrojnych.